स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र 'स्मार्ट' योजना: अल्प खर्चात घराघरांत सौर वीज
स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र 'स्मार्ट' योजना: अल्प खर्चात घराघरांत सौर वीज आणि २५ वर्षे मोफत वीजेचा लाभ
महाराष्ट्र सरकारने गरिबांच्या घरांना वीजेचा मोफत पुरवठा करण्यासाठी एक क्रांतिकारी योजना सुरू केली आहे. 'स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र आवासीय रूफ टॉप' (SMART) या योजनेअंतर्गत दारिद्र्यरेषेखालील आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांच्या घरांच्या छतावर सौर पॅनल बसवून त्यांना पुढील २५ वर्षे मोफत वीज मिळत आहे.[1][2]
या योजनेमुळे महाराष्ट्रातील लाखो घरगुती ग्राहकांचा वीज बिलामधील आर्थिक भार कमी होणार आहे तसेच अतिरिक्त वीज विकून उत्पन्न मिळवण्याची संधीही उपलब्ध होणार आहे.[1]
योजनेचे मुख्य उद्देश
लक्ष्य: महिना १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापरणाऱ्या ५ लाख घरगुती ग्राहकांना लाभ [1]
दारिद्र्यरेषेखालील: १.५४ लाख कुटुंबे [2]
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल: ३.४५ लाख कुटुंबे [2]
वाटप केलेली रक्कम: ६५५ कोटी रुपये [2]
लाभ कालावधी: सुमारे २५ वर्षे [1][2]
अनुदानाची माहिती
दारिद्र्यरेषेखालील ग्राहकांसाठी:
सरकार
अनुदान रक्कम: केंद्र सरकार ₹३०,००० [1][2] राज्य सरकार ₹१७,५०० [1][2]
एकूण अनुदान
₹४७,५००
लाभार्थीचा हिस्सा: फक्त ₹२,५०० [1]
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल गटासाठी:
सर्वसाधारण
राज्य अनुदान ₹१०,००० [1]
लाभार्थीचा हिस्सा ₹१०,००० [1]
अनुसूचित जाती/जमाती
राज्य अनुदान ₹१५,००० [1]
लाभार्थीचा हिस्सा ₹५,००० [1]
योजनेचे फायदे
१. मोफत वीज पुरवठा
· एक किलोवॅट क्षमतेच्या सौर प्रकल्पातून दरमहा सुमारे १२० युनिट वीज निर्मिती होते[2]
· १०० युनिटपर्यंत वापरणाऱ्यांना मोफत वीज[2]
· २५ वर्षे सतत मोफत वीजेचा लाभ[1][2]
२. अतिरिक्त वीज विकून उत्पन्न
· स्वतःची गरज भागवल्यावर उरलेली वीज महावितरणला विकता येते[2][1]
· दरमहा अतिरिक्त वीज विकून पैसे मिळवण्याची संधी[1]
३. आर्थिक बचत
· वीज बिलातील खर्च पूर्णपणे बचत[1]
· दुहेरी अनुदानामुळे अत्यल्प खर्चात सौर प्रकल्प[1]
४. पर्यावरण friends
· सौर ऊर्जेमुळे पर्यावरण शुद्ध राहते[1]
· नवीकरणीय ऊर्जा वापर क्लिनी एनर्जीला प्रोत्साहन[1]
पात्रता निकष
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
1. घरगुती वीज ग्राहक असावा
2. महिना १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापर[2][1]
3. दारिद्र्यरेषेखालील किंवा आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक[2][1]
4. घराच्या छतावर सौर प्रकल्प बसवण्यासाठी जागा उपलब्ध असावी
5. योजना 'प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य' या तत्त्वावर राबविली जाते[2]
अर्ज कसा करावा?
महावितरणने अर्ज करण्यासाठी दोन पद्धती दिल्या आहेत:
पद्धत १: ऑनलाईन
· महावितरणच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन अर्ज करावा[1]
पद्धत २: ऑफलाईन
· संबंधित महावितरण शाखा कार्यालयाशी संपर्क साधावा[1]
· उपविभाग कार्यालयात थेट अर्ज जमा करावा[1]
अंमलबजावणीची स्थिती
राज्यातील विविध मंडळातून आतापर्यंत अर्जांची संख्या:
बारामती परिमंडळ: १,०१३ अर्ज [1]
बारामती मंडळ: १९५ अर्ज [1]
सातारा मंडळ: ३४९ अर्ज [1]
सोलापूर मंडळ: ४६९ अर्ज [1]
महावितरणने या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी राज्यस्तरीय बैठक घेऊन सर्व अभियंत्यांना सूचना दिल्या आहेत.[2]
प्रधानमंत्री सूर्यघर योजनेसोबत संबंध
'स्मार्ट' योजना ही केंद्र सरकारच्या 'प्रधानमंत्री सूर्यघर मोफत वीज योजना' सोबत जोडलेली आहे:[2][1]
· केंद्र सरकार: ₹३०,००० अनुदान (१ किलोवॅटसाठी)[1]
· राज्य सरकार: अतिरिक्त अनुदान[1]
· दुहेरी अनुदानामुळे ग्राहकांचा भार लक्षणीय कमी[1]
महत्त्वाच्या सूचना
1. योजना प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य या तत्त्वावर चालते[2]
2. पात्र ग्राहकांनी लवकरात लवकर अर्ज करावा[1]
3. अतिरिक्त माहितीसाठी महावितरणच्या वेबसाईटला भेट द्यावा[1]
4. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली ही योजना सुरू करण्यात आली आहे[1]
निष्कर्ष
महाराष्ट्र सरकारची 'स्मार्ट' योजना ही गरिबांसाठी खरोखरच वरदान ठरत आहे. अल्प खर्चात सौर प्रकल्प बसवून २५ वर्षे मोफत वीज मिळणे ही मोठी संधी आहे. एक किलोवॅट सौर प्रकल्पातून दरमहा १२० युनिट वीज निर्मिती होत असल्याने, १०० युनिटपेक्षा कमी वापरणाऱ्या कुटुंबांना हा लाभ पूर्णपणे मिळू शकतो.[2][1]
जर तुम्ही पात्र असाल तर नक्कीच या योजनेचा लाभ घ्या आणि घराच्या छतावर सौर ऊर्जा प्रकल्प बसवून भविष्यातील वीज बिलापासून मुक्ती मिळवा!
References:
1. https://agrowon.esakal.com/agro-special/smart-rooftop-solar-scheme-solapur-abhi47
2. https://pudhari.news/maharashtra/pune/maharashtra-smart-rooftop-solar-free-electricity-scheme-sk04
3. https://www.youtube.com/watch?v=NaLBKu1eGM4
4. https://www.mahapanansmart.in
5. https://www.youtube.com/shorts/sHrMnMG6cU4
6. https://dahd.maharashtra.gov.in/scheme/स्मार्ट-प्रकल्प-योजना/
9. https://dahd.maharashtra.gov.in/provider/स्मार्ट-प्रकल्प-योजना/
10. https://navnathkolapkar.blogspot.com/2020/09/smart.html
Learn Solar with Renewable Energy Study Group
Our Courses
Design of Solar Power Plant: Basic to Advanced Level (Bundle of 20 Courses)
Course Content:
https://drive.google.com/file/d/1XYDWzioYuiVG01HpB0QWeyXWnqelAIjs/view?usp=sharing
All the Best !!